Ekološki pokret ,,Ozon” je u okviru građanskog monitoringa kvaliteta vazduha, na osnovu izvještaja Centra za ekotoksikološka ispitivanja, koji se dobijaju sa Državne mreže za praćenje kvaliteta vazduha, kojom upravlja Agencija za zaštitu životne sredine, pripremio pregled stanja za januar 2026. godine.
Tokom januara kvalitet vazduha u Sjevernoj zoni karakterisala su prekoračenja granične vrijednosti srednje dnevne koncentracije za PM10 i to: u Pljevljima 26 dana i u Bijelom Polju 21 dan.
U Centralnoj zoni broj dana sa prekoračenjima granične vrijednosti srednje dnevne koncentracije za PM10 čestice je iznosio u: Podgorici-Zabjelo 14 dana, Podgorici-Blok V 10 dana i u Nikšiću 13 dana.
U Južnoj zoni, na mjernim mjestima u Baru i Kotoru, registovan je po 1 dan sa prekoračenjem srednje dnevne koncentracije za PM10.
Izmjerene su i veoma visoke koncentracije PM2,5 čestica na svim mjernim mjestima u Sjevernoj i Centralnoj zoni kvaliteta vazduha.
Hemijskom analizom PM10 čestica utvrđeno je povećano prisustvo benzo(a)pirena u uzorcima iz Bijelog Polja, Pljevalja, Nikšića i Podgorice.
U odnosu na decembar 2025. godine, primjetno je povećanje broja dana sa prekoračenjima graničnih vrijednosti srednje dnevne koncentracije za PM10 u Pljevljima i Bijelom Polju, dok sje u Podgorici i Nikšiću trend smanjena.
Podjetićemo tokom decembra prethodne godine u Pljevljima je bilo 20 dana sa prekoračenjima graničnih vrijednosti srednje dnevne koncentracije za PM10 , u Bijelom Polju 15, u Podgorici-Zabjelo 24 dana, Blok V 20 dana i u Nikšiću 15 dana.
U Pljevljima je na lokaciji Gagovića imanje 6 puta registrovano prekoračenje satne koncentracije sumpor(IV)oksida SO2 i 7 srednjih dnevih koncentracija ovog polutanta je bilo iznad dozvoljene granične vrijednosti. U decembru 2025. godine na lstoj lokaciji 10 puta registrovano prekoračenje srednje dnevne vrijednosti sumpor(IV)oksida SO2 i prekoračenje jednočasovne vrijednosti sumpor(IV)oksida SO2 47 puta, što je u velikoj mjeri uticalo na loš kvalitet vazduha
Ekološki pokret ,,Ozon” pripremio je novi model predstavljanja rezultata mjerenja kvaliteta vazduha, zasnovanog na kalkulaciji kategorija definisanih od strane Agencije za zaštitu životne sredine za potrebe aplikacije vazduh.me.
Metodologija je zasnovana na prikazu broja dana sa definisanim kategorijama vazduha – veoma dobar, dobar, prihvatljiv, loš i veoma loš, na osnovu dnevnih srednjih vrijednosti suspendovanih čestica PM10, PM2.5, SO2, NO2, i maksimalnih dnevnih osmočasovnih pomičnih srednjih vrijednosti O3 i CO u µg/m3. Kategorija je definisana po najvećoj izmjerenoj vrijednosti predmetnih polutanata.
Na osnovu ove metodologije u januaru je u Pljevljima kvalitet vazduha bio veoma loš 19 dana, loš 8 i prihvatljiv 4 dana.
U Bijelom Polju veoma loš 19 dana, loš 10 a prihvatljiv 2 dana.
U Podgorici (Blok V) u toku 30 dana mjerenja kvalitet vazduha je bio veoma dobar 5 dana, dobar 4, prihvatljiv 7 a loš 14 dana.
U Nikšiću je kvalitet vazduha bio loš 13 dana, prihvatljiv 5, dobar 5 a veoma dobar 2 dana, uz napomenu da u Izvještaju CETI nema pregleda rezultata za PM2,5 a za 25 dana su prikazane dnevne srednje vrijednosti PM10 suspendovanih čestica.
Po ovoj predloženoj metodologiji primjetno je da u Pljevljima i Bijelom Polju nije bilo dana kada je kvalitet vazduha bio veoma dobar ili dobar. U Podgorici I Nikšiću nije bilo dana sa veoma lošim kvalitetom vazduha.
Kategorije kvaliteta vazduha vizuelno prate nijanse boje semafora, kako bi bilo razumljivije građanima.
